صفحه نخست

فرهنگ و هنر

اقتصادی

عمومی

حوادث

سیاسی

علم و فناوری

اجتماعی

ورزشی

اخبار
چاپ

امام محمدباقر(ع) پیشتاز در نهضت تولید علم

کد خبر : 9591

تاریخ انتشار : 12/02/1393 - 14:20


امام محمدباقر(ع) پیشتاز در نهضت تولید علم

به گزارش خط امید بهشهر _ امام محمدباقر(ع) که به عنوان پنجمین آفتاب بر افق امامت، از درخشش خاصی در مولفه‌ی دانش و ارزش برخوردار می باشد، در سال 57ق[1] و در مدینه تولد یافت، امام باقر(ع) حدود چهار سال از دوران امامت جدش حسین بن علی(ع) و حدود 37سال دوران امامت پدر بزرگوارش را درک کرد.

دوران زندگی او با حکمرانی ده تن از خلفای اموی، از معاویه تا هشام مقارن بود و مدت 19ساله‌ی امامتش، با پنج خلیفه اموی از ولید تا هشام معاصر بود.

در موضوع تبیین زوایای زندگی آن حضرت می‌توان به نکات فراوانی اشاره نمود، لیکن آنچه می تواند برای پیروان و شیعیان آن حضرت مورد توجه فراوان قرار گیرد، همانا اهتمام آن حضرت به مقوله‎ی استراتژیک نهضت تولید علم و پویائی علمی جامعه‌ی شیعی در آن دوران می باشد، زیرا نفوذ جریان های انحرافی در جامعه و نوع مواجهه حضرت با انحرافات عقیدتی، اخلاقی، سیاسی، اقتصادی بر مبنای تولید علم و نشر آموزه های علمی منطبق با گزاره های الهی به عنوان مهم‌ترین شاخصه‌ی حیات علمی آن حضرت مدنظر می‌باشد.

لازم به ذکر است نوع روش و مواجههی امامان معصوم(ع) با حوادث و بحران های موجود در جامعه‌ی از یکدیگر متفاوت بوده است، لذا افزایش جریان های انحرافی در آن دوران امام باقر(ع) را در انتخاب راهبرد مواجهه علمی  با شبهات و مقابله با انحرافات مصمم نمود که انجام این مهم به نوبه‎ی خود بسترساز دانشگاه عظیم علمی امام صادق(ع) و تربیت شاگرادن بزرگ در جوامع اسلامی گردید.

گفتنی است اقتدار علمی امام باقر(ع) در میان دیگر امامان معصوم(ع) از برجستگی خاصی برخوردار می باشد گرچه همه‌ی امامان تمامی توان ها و ظرفیت های متعدد علمی  را همزمان داشتند ولیکن هر دوره ای متناسب با شرایط زمان به کارگیری یکی از این امور اقتضا می کرد، از این رو ائمه‌ی اطهار(ع) بر مبنای اقتضائات هر زمان راهبردها و رویکردهای خاص و متناسب را اتخاذ می کردند.

باید اذعان نمود شخصیت علمی امام باقر(ع) تا حدی والا و برجسته بود که دانشمندان نزد ایشان احساس کوچکی و کودکی می کردند و این در روایات اشاره شده است. از جمله: «عبدالله بن عطأ» که یکی از شخصیت های برجسته و دانشمندان بزرگ عصر امام(ع) بود، می‏گوید: «من هرگز دانشمندان اسلام را در هیچ محفل و مجمعی به اندازه محفل محمد بن علی(ع) از نظر علمی حقیر و کوچک ندیدم. من «حکم بن عتیبه» را که در علم و فقه مشهورآفاق بود، دیدم که در خدمت محمد باقر مانند کودکی در برابر استاد عالی مقام، زانوی ادب بر زمین زده شیفته و مجذوب کلام و شخصیت او گردیده بود.[2]

لازم به ذکر است  امام باقر(ع) با اهتمام ویژه در مواجهه و خنثی نمودن انحرافات فکری در راستای تولید علم در مواجهه با 4گروه برآمدند، ایشان گاهی با مسیحیان، زندیقان(کسانی که معاد را قبول نداشتند و مادی گرا بودند)، معتزله، جبریه، غلات و ... مناظره می کردند.

مبارزه با این نوع انحراف علم کلام را تولید می کند. رشد علم کلام ناشی از برخورد زنده و جدی امام باقر(ع) با این گروه است.

بنابراین ایشان مقابل هر انحرافی یک تولید علم داشتند. امام(ع) از این تهدیدها، فرصت هایی را درست می کردند و در قبال هر جریانی که پاسخگو بودند به طور طبیعی تولید علم متجلی می گردید و همزمان نیروی انسانی علمی نیز با هدایت ایشان شکل می گرفت. ایشان بیش از 247 نخبه را به جامعه‌ی اسلامی معرفی نمودند؛ آنها روایات و فرمایشات ایشان را گرفته و ثبت و ضبط می کردند و توزیع و نشر این علوم را انجام می دادند و همه این امور به پژوهش و تولید علوم انسانی اسلامی کمک می کرد.

در تبیین این مدعا باید اذعان نمود از یک سو امام باقر(ع) پس از شهادت پدر بزرگوارشان امام سجاد(ع)، با تأسیس مکتب و مدرسه ای جامع فقیهان دوران و شاگردانی را تربیت نمود که عالم بزرگ شیخ مفید درباره‌ی جایگاه علمی آن حضرت و میزان توجه دانشمندان به او می نویسد که بازماندگان صحابه و بزرگان و روسای فقهای مسلمانان از آن حضرت در مسائل دینی روایت کرده اند.[3]

هم چنین یکی دیگر از میدان های رویارویی امام باقر(ع) با اندیشه های منحرف، موضع‌گیری‌ها و روشنگری های آن حضرت در رویارویی با عقاید و مشی خوارج بود. هم چنین امام باقر(ع) با رد و تکذیب دو نظریه‌ی مطلق گرایی در جبر و اختیار که به افراط و تفریط  غلتیده بودند، حد وسطی را بنیان نهادند و در ادامه فعالیت های روشنگرانه‎ی خود در مواجهه با غالیان و دروغگویان که درباره‌ی امام علی(ع) و برخی از امامان، امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، امام باقر(ع)، محمد حنفیه و... قائل به الوهیت شدند، مبارزه جدی نمود و با اعلان برائت، بیزاری و تبیین عقاید حق و صحیح ، توطئه های این  غلوکنندگان و دروغ پردازان را خنثی نمودند.

بدیهی است رویکرد امام باقر(ع) در نهضت تولید علم، باید به عنوان راهبرد اساسی و استراتژیک برای متولیان علمی کشور مورد نظر قرار گیرد زیرا در عضر حاضر که به عنوان عصر انفجار اطلاعات، علم و دانش از آن یاد می شود لزوم تولیدات علمی بر مبنای آموزه های تشیع برای پاسخگویی به شبهات نسل جوان را دوچندان می کند، هم چنین لزوم مقابله با اندیشه های باطل و فرقه های دروغین  و ضرورت بهره گیری از راهبردهای علمی امام باقر(ع) و دیگر امامان معصوم(ع) در نهضت تولید علمی و جنبش نرم افزاری باید به عنوان نقشه‌ی راه علمی کشور مورد نظر قرار گیرد.


منبع : مهدی نجفی

 

 

  

دیدگاه شما در مورد : امام محمدباقر(ع) پیشتاز در نهضت تولید علم

امام محمدباقر(ع) پیشتاز در نهضت تولید علم

  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • rss
  • آرشیو

 

 

مبلمان ماهور بهشهر