صفحه نخست

فرهنگ و هنر

اقتصادی

عمومی

حوادث

سیاسی

علم و فناوری

اجتماعی

ورزشی

اخبار
چاپ
به بهانه آتش سوزي در منطقه حفاظت شده ميانكاله

زنگ ها براي چه كسي به صدا در مي آيند؟

آتش سوزي هفته گذشته در منطقه حفاظت شده ميانكاله اگر چه بر اساس اعلام رسمي مسوولان پس از پنج ساعت مهار شد، ولي زنگ خطري بود كه صدايش نبايد در گوش كساني كه وجدان طبيعت دوست دارند، حالا حالاها خاموش شود.

کد خبر : 1667

تاریخ انتشار : 26/04/1392 - 20:17


زنگ ها براي چه كسي به صدا در مي آيند؟

خط امید - آتش سوزي جمعه بيست و يكم تير ماه، دومين آتش سوزي در كمتر از دو سال گذشته بود كه بخشي از عرصه طبيعي زيبا و غني ميانكاله را در خود سوزاند؛ عرصه اي به وسعت ۱۰ هكتار بر اساس آنچه كه مسوولان ذيربط اعلام كرده اند.
بر اساس اعلام مسوولان محيط زيست شهرستان بهشهر، آتش سوزي در منطقه اي به نام تركمن قبر رخ داد و طي آن پوشش گياهي سازيل و بخشي از انارستان را از بين برد.
سازيل يك نوع گياه است كه در حاشيه تالاب ها مي رويد و بيشتر زيست بوم قرقاول خزري و دراج است.
تاكنون علت دقيق اين آتش سوزي مشخص نشده است، ولي گمانه زني ها دخالت عامل انساني را - گذشته از عمدي يا غيرعمدي بودن - دخيل تر از ساير عوامل مي داند.
پيش از اين نيز در روز سيزدهم فروردين سال ۹۰ بخشي از منطقه ميانكاله دچار آتش سوزي شده بود كه به علت حضور مردم و خاموش كردن آن در كوتاه ترين زمان، از وارد آمدن خسارت جدي جلوگيري شد.
با اين حال، آتش سوزي تنها بخشي كوچك از مشكلاتي را تشكيل مي دهد كه منطقه حفاظت شده ميانكاله و زيست بومش با آن مواجه است.
كمبود شديد نيروي انساني براي حفاظت و نظارت، ورود بدون ضابطه انسان ها و شكارهاي بي رويه، ساخت و سازهاي متعدد و تغيير آشكار اكوسيستم منطقه، بخشي از مشكلاتي است كه اين تالاب بين المللي با آن دست به گريبان است و در سكوت مسوولان شهرستاني و استاني روز به روز بر گستره آن نيز افزوده مي شود.
پيشروي آب دريا در سال هاي گذشته سبب شده بخشي از پوشش گياهي ميانكاله در شمال تغيير كند و تعداد زيادي از درختان توسكا را كه زماني نوار سبز جنگلي در شمال اين شبه جزيره را تشكيل مي داد، از بين ببرد كه هنوز اين آسيب ها جبران نشده است.
در سال هاي اخير از تعداد پرندگان كمياب ميانكاله هم بشدت كاسته شده است و بعضي از گونه هاي آن در خطر انقراض قرار گرفته است، بدون آن كه تلاشي صورت گيرد تا علت يا علل آن مشخص شود.
از نظر بسياري از بوميان، تنوع گياهي و حيواني منطقه ميانكاله از سال ۱۳۵۴ كه به درجه حفاظتي ارتقا يافت و به پناهگاه حيات وحش تبديل شد تا سال ۱۳۸۴ كه به عنوان منطقه حفاظت شده تحت حفاظت قرار گرفت، نسبت به پيش از آن بشدت كاهش يافته است.
ايجاد نكردن جاده دسترسي عمومي به اين منطقه كه گمان مي رفت آرامش را براي پرندگان به ارمغان بياورد، ميانكاله را به منطقه اي آرام و بدون مزاحم براي افرادي تبديل كرده است كه با برخورداري از پشتوانه هاي مختلف، جواز شكار در اين منطقه را مي يابند با فراغ بال تفنگ هاي شكاري خود را به سمت جانوران بي دفاعي نشانه بروند كه ميانكاله را به عنوان منطقه يي آرام و بي دردسر انتخاب كردند.
به شهادت آمار، در ساليان نه چندان دور در اين جزيره انواع پستانداران مي زيستند كه نام بعضي از آنها را هم اكنون بايد در كتاب خاطرات ميانكاله جست، حيواناتي نظير مرال، شوكا، گوزن زرد مازندران، پلنگ، ببر مازندران، خرس و....
هم اكنون تنها تعداد كمي از انواع پستانداران وحشي شامل گربه سانان از قبيل گربه وحشي ، تشي و...، شغال، روباه، گراز و ... در منطقه ميانكاله زندگي مي كنند و به تعداد بيش از حد مجاز هم حيوانات اهلي شامل گاو، گاوميش و گوسفند در آنجا نگهداري مي شود.
يك كارشناس محيط زيست در گفت و گو با خبرنگار ايرنا از واقعيتي تلخ پرده بر داشت و گفت: تنوع گونه هاي مختلف پستانداران وحشي در ميانكاله مربوط به زماني است كه هنوز اين جزيره و تالاب متولي خاصي به جز شهروندان و بوميان نداشت و منطقه حفاظت شده نام نگرفته و پناهگاه حيات وحش ناميده نمي شد.
اسلام بابانژاد افزود: در كنار اقدامات تئوريك مثبت انجام شده براي ميانكاله، بايد قدم هاي عملي نيز برداشته مي شد تا علاوه بر استفاده مردم از اين طبيعت زيبا و اين نعمت بي بديل خدادادي، محيط زيست و اكوسيستم منطقه نيز حفظ شود، اما متاسفانه اين گونه نشد و علاوه بر وارد آمدن آسيب جدي به اكوسيستم ميانكاله، مردم بهشهر نيز در استفاده از آن محروم ماندند.
وي ادامه داد: سرمايه بزرگ طبيعي و ميراثي ارزشمند و گرانبها، نخستين تالاب ايران كه به ثبت كنوانسيون بين المللي رامسر رسيد، مهم ترين دالان زيستي غرب آسيا، بهشت پرندگان آسيا، مهم ترين محل تخم گذاري ماهيان خاوياري درياي خزر، عمده ترين محل پرورش ماهيان خاوياري در جهان و تنها بازمانده اراضي مشجر ساحلي درياي خزر، بخش هايي از ويژگي هاي منحصر به فرد ميانكاله است كه اين منطقه ارزشمند را در ايران و جهان ممتاز كرده است.
بابانژاد معتقد است: در حال حاضر سرانه محافظتي هر مامور در اين منطقه بيش از دو هزار هكتار است كه اين عامل در كنار تجهيزات مخابراتي قديمي، اسلحه، چند دستگاه قايق، موتورسيكلت و اتومبيل هاي فرسوده، كار محافظت از اين منطقه را كه همواره در خطر تعرض شكارچيان و صيادان مختلف قرار دارد، با مشكل جدي مواجه مي كند.
وي افزود: تجهيزات مخابراتي مدرن، نصب دوربين هاي پيشرفته، ايجاد سايت هاي ديده باني مناسب، داشتن نيروي انساني كافي و كارآمد، داشتن وسايل نقليه پيشرفته و استفاده از سامانه جي پي اس و غيره كه متناسب با جايگاه يك تالاب بين المللي باشد، تنها راه نجات ميانكاله از خطر تخريب و نابودي است تا مانند جمعه گذشته و البته موارد مشابهي كه همواره اتفاق مي افتد، جنگل هاي اين تالاب و شبه جزيره به دليل نداشتن تجهيزات و امكانات مناسب اطفاي حريق و نداشتن جاده دسترسي در آتش نسوزد و به خاكستر تبديل نشود.
به گفته اين كارشناس، ساخت و سازهاي بي رويه و احداث بناهاي مختلف داخل محدوده تعريف شده ميانكاله توسط افراد حقيقي و حقوقي نظير بناهاي احداثي از سوي محيط زيست، ساخت بنا از سوي گروه هاي صيادي و شيلات در ساحل شمالي ميانكاله، احداث بناهاي مختلف توسط دامداران و مالكان و همچنين احتمال ساخت و ساز انبوه در قسمت غربي ميانكاله از جمله آسيب هايي است كه بر پيكره ميانكاله وارد مي شود.
بابانژاد گفت: انواع آلاينده ها كه از طريق آب هاي سطحي وارد تالاب ميانكاله مي شود، از ديگر تهديدهاي جدي اين تالاب است كه تاكنون اداره محيط زيست اقدامي درخصوص رفع اين معضل كه به تدريج موجب افزايش آلودگي شيميايي اين تالاب مي شود، انجام نداده است.
وي افزود: فاضلاب هاي سطحي شهرهاي بهشهر، خليل شهر، گلوگاه، ليوان، بندرگز، بندر تركمن و روستاهاي تابعه نيز پس از طي مسير به تالاب ميانكاله مي ريزد و موجب آلودگي ميكروبي و افزايش آلودگي شيميايي مي شود.
او ادامه داد: علاوه بر اين، بخش اعظمي از فاضلاب اين شهرها و روستاها نيز كه روزانه بالغ به ده ها ميليون ليتر است به طريق سنتي وارد چاه هاي جاذب شده و علاوه بر آلودگي آب هاي زيرزميني، مي تواند بر افزايش آلودگي تالاب ميانكاله نيز تاثيرگذار باشد.
اين كارشناس مسايل محيط زيست گفت: ورود بي رويه و بدون كنترل افراد و مسافران به ميانكاله يكي ديگر از عواملي است كه موجب وارد كردن آسيب به گياهان و جانوران منطقه مي شود و بر زيست بوم منطقه تاثيرگذاشته و زمينه ساز آلودگي محيط را فراهم مي كند.
علاوه بر اين احداث كارخانه ها و صنايع بزرگ در مجاورت اين تالاب ارزشمند در سال هاي اخير و سرريز شدن فاضلاب هاي صنعتي و سموم نباتي كه با عدم كنترل سازمان محيط زيست همراه شده، اين منطقه را كه به عنوان مركز ماهيان خاوياري درياي خزر و پناهگاه گونه هاي نادر جانوري شناخته مي شود، با تهديد جدي مواجه كرده است.
حضور كشتي ها، تخليه فاضلاب ها، آلودگي هاي صوتي، سموم نباتي، صيد بي رويه و عدم كنترل ماهيان شانه دار، آرامش و امنيت را از اين پناهگاه بين المللي دور كرده است و با ادامه اين مشكلات تا ۴۰ سال آينده در درياي خزر هيچ نوعي از ماهيان وجود نخواهد داشت.
نگهداري منطقي و سرسختانه ميانكاله با توجه به حضور بي رويه افراد، افزايش پرتعداد دام ها و شكار آزادانه شكارچيان متخلف بسيار ضروري است و تمام دل نگراني هاي دوستداران محيط زيست براي پليكان ها، فلامينگوها، قوها، غازها و قرقاول ها و ... قابل ستايش است و صد البته انقراض آنها به دست نسل امروز بسيار تلخ و فراموش نشدني و گناهي غيرقابل بخشش از طرف نسل هاي آينده خواهد بود.
در شرايط كنوني حفاظت سخت افزاري با ابزار مستهلك و از رده خارج در منطقه ۶۸ هزار و ۸۰۰ هكتاري ميانكاله به تنهايي جوابگو نخواهد بود.

نویسنده : ميثم محسني كوتنايي
منبع : ایرنا

 

 

  

دیدگاه شما در مورد : زنگ ها براي چه كسي به صدا در مي آيند؟

زنگ ها براي چه كسي به صدا در مي آيند؟

  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • rss
  • آرشیو

 

 

مبلمان ماهور بهشهر